Erla Þórarinsdóttir là một nghệ sĩ thị giác người Iceland, sinh năm 1955 tại Reykjavík. Trong quá trình sáng tác, bà làm việc với nhiều chất liệu và hình thức khác nhau như hội họa, điêu khắc, nhiếp ảnh, thiết kế và nghệ thuật sắp đặt. Tác phẩm của Erla thường xoay quanh những vấn đề liên quan đến hình thức, thời gian, ánh sáng và sự biến đổi của vật chất, tạo nên một ngôn ngữ thị giác vừa tối giản vừa giàu tính suy tưởng.
Một trong những tác phẩm được nhắc đến khi nói về Erla Þórarinsdóttir là 6 times full moon. Tên gọi này gợi trực tiếp đến hình ảnh mặt trăng tròn được lặp lại nhiều lần, nhưng trong bối cảnh nghệ thuật của Erla, sự lặp lại không đơn thuần là nhân bản một hình ảnh. Nó có thể được nhìn như một cách để quan sát thời gian, chu kỳ, ánh sáng và sự biến đổi trong quá trình cảm nhận. Đây cũng là những yếu tố xuất hiện khá nhất quán trong thực hành nghệ thuật của bà.
Từ hình thức đơn giản đến ý niệm về thời gian
Một đặc điểm đáng chú ý trong nghệ thuật của Erla là việc bà thường sử dụng những hình thức khá đơn giản nhưng đặt chúng trong mối quan hệ với thời gian và quá trình biến đổi. Theo thông tin về sự nghiệp của bà, ba yếu tố quan trọng thường xuất hiện trong tác phẩm là hình thức, thời gian và sự hợp nhất.
Vì vậy, một tác phẩm mang tên 6 times full moon có thể được tiếp cận không chỉ như hình ảnh về thiên thể, mà còn như một chuỗi thị giác. Mặt trăng vốn gắn với các chu kỳ lặp đi lặp lại trong tự nhiên, từ trăng non, trăng khuyết cho đến trăng tròn rồi tiếp tục quay về trạng thái ban đầu. Việc lựa chọn hình ảnh trăng tròn và đặt nó trong một cấu trúc lặp lại khiến người xem chú ý nhiều hơn đến nhịp điệu, sự tuần hoàn và cảm giác thời gian.
Trong nhiều tác phẩm khác, Erla cũng quan tâm đến khả năng thay đổi của màu sắc và vật liệu dưới tác động của ánh sáng. Điều này khiến tác phẩm không phải là một vật thể hoàn toàn cố định mà có thể tạo ra những cảm nhận khác nhau tùy điều kiện quan sát.
Ánh sáng, màu sắc và những hình thức gần với thiên thể
Cách Erla sử dụng màu sắc cũng là một phần quan trọng trong ngôn ngữ nghệ thuật của bà. Thay vì chỉ dùng màu theo cách thông thường, bà từng kết hợp các vật liệu như bột màu, dầu và kim loại, trong đó có bạc. Các lớp vật chất này có thể phản ứng với ánh sáng và thời gian, khiến bề mặt tác phẩm mang tính biến đổi.
Điều này đặc biệt phù hợp với những hình ảnh gợi liên tưởng đến mặt trăng. Mặt trăng vốn không tự phát sáng mà thay đổi diện mạo tùy theo ánh sáng được phản chiếu. Trong nghệ thuật thị giác, đặc điểm đó mở ra nhiều khả năng để khảo sát sự khác biệt giữa vật thể thực và thứ mà mắt người cảm nhận.
Các nhà phê bình từng nhận xét rằng những hình thức trong tác phẩm của Erla có thể gợi tới các thiên thể và những “cơ thể nhạy sáng”, đồng thời tạo ra những liên tưởng vượt ra ngoài bản thân vật liệu của tác phẩm.
Một phần trong hành trình nghệ thuật của Erla Þórarinsdóttir
Erla từng học tại Konstfack ở Stockholm trong giai đoạn 1976–1981 và có thời gian học tại Gerrit Rietveld Academie. Bà bắt đầu sự nghiệp tại Stockholm trước khi sống một thời gian ở New York và trở về Iceland vào năm 1985. Tác phẩm của bà sau đó được giới thiệu tại nhiều quốc gia ở Bắc Âu, Bắc Mỹ, Ấn Độ và Trung Quốc.
Nhìn trong toàn bộ hành trình ấy, 6 times full moon phù hợp với mối quan tâm lâu dài của Erla về những hình thức cơ bản, chu kỳ thời gian và khả năng biến đổi của hình ảnh dưới tác động của ánh sáng.
Thay vì kể một câu chuyện trực tiếp, tác phẩm tạo ra một khoảng không để người xem tự quan sát và liên tưởng. Chính sự tiết chế đó khiến những hình ảnh tưởng chừng rất quen thuộc, như mặt trăng tròn, có thể trở thành điểm khởi đầu cho những suy nghĩ rộng hơn về thời gian, thiên nhiên và cách con người cảm nhận thế giới
Nguồn: Art News.
